⧪Oksijensiz Solunum Yapan Canlılar, yaşam faaliyetlerini sürdürmek için oksijenin varlığına gerek duymayan canlılardır. Enerji besin maddelerinden elde edilir Canlıların aldıkları besin maddeleri oksijen kullanılıp ya da oksijen kullanılmadan elde edilmesi durumuna "Solunum" denilmektedir.
➤Solunum ile alınan basit şeker hücre içinde parçalanarak enerji, su ve karbondioksit oluşur. Bitkiler canlı olduğu için solunum yapma özellikleri vardır.
⧪Oksijensiz solunum yapan canlılar, gece ve gündüz solunum yaparlar bunun belirli bir sınırlaması olamaz. Bu tür canlılar solunum yaparak enerji üretmekte olup bu enerjileri hayatlarını sürdürmek için değerlendirmektedir.
|
|---|
➤Bazı canlıların yaşamsal faaliyetlerini yerine getirmesi için oksijene ihtiyaçları yoktur. Bunlar genellikle deniz, akarsu, göllerde yaşayan canlılardır. Solunumda açığa çıkan enerji ATP molekülünde saklanmaktadır. Bir ATP molekülünde birçok madde bulunur. Bu maddeler adenin organik baz ve üç fosfat grubunu içermektedir.
➤Oksijensiz solunum, bazı canlılarda zorunlu solunum yolu olarak oksijensiz ortamda solunum yapılan bir durumdur. Bu yolu izleyerek hayatını sürdüren canlılarda çeşitli kimyasal ve biyolojik tepkimelerin sonucunda oksijen kullanılmaksızın enerji üretilmektedir.
➤Oksijensiz solunumda oksijen ile sağlanan solunuma göre enerji üretimi daha az seviyededir. Oksijensiz solunum yapan canlılarda ili ATP üretilmektedir. Süt besininden yoğurt ve peynir elde edilirken oksijensiz solunum yapan bakterilerden faydalanılmaktadır. Bu tür solunumun iki farklı türü vardır. Etil alkol ve laktik asit fermantasyonu olarak belirlenir.
➤Etil alkol fermantasyonu glikoz evresi sonucunda iki ATP harcamasından sonra glikoz maddesinin parçalanmasıyla birlikte dört ATP elde edilmektedir. Laktik asit (fermantasyonun) oksijensiz solunumunda ise aynı olayın meydana gelmesine rağmen etil alkol fermantasyonu durumunda iki adet karbondioksit molekülü oluşur. Fakat laktik asit fermantasyonu halinde bu durum oluşmaz.
➤İnsanda oksijensiz solunum, laktik asit fermantasyonu ile gerçekleşmektedir. Bu oksijensiz solunum, çizgili kas hücreleri içerisinde meydana gelmektedir. Çizgili kasların çok çalışmalarına bağlı olarak yeterince oksijenden yararlanamaz hale geldiklerinde oksijensiz solunum sağlayarak ATP yoluna gitmektedirler. İnsanların yoğun aktivasyon sonrasında yorulmaları oluşumunun sebebi laktik asit birikiminden kaynaklanır.
➤Oksijensiz solunumun tamamı sitoplazma bünyesinde gerçekleşir. Çizgili kasların yanı sıra tek hücreli canlılarda görülür. Oksijensiz solunumda besinler tamamıyla parçalanmaz. Sadece belirli bir düzeydeki miktarı parçalanmaya başlar. Bu nedenle elde edilen enerji seviyesi düşüktür. Bu tür solunum hızla gerçekleşerek canlının ağırlığını azaltır.
⧪Oksijensiz solunum yapan canlılar hangileridir?
➤Günlük hayatta peynir, yoğurt, soya sosu, turşu ve ekmek yapımında bazı bakteri ve mantarlar oksijensiz solunumdan faydalanır. İnsan vücuduna yönelik ağır spor egzersizleri yapıldığında çizgili kaslar oksijensiz solunum yaparak görevlerini ifa eder. Ayrıca birçok bakteri, maya mantarları ve memeli hayvanların çizgili kas hücreleri oksijensiz solunum yapan canlılar içerisinde yer almaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder